Nieuws

12.01.2018

"Agent orange"

In de context van het Brussels Jazz Festival kreeg Uri Caine carte blanche voor een compositieopdracht. Hij gaf er de titel Agent Orange aan. Als statement kan dat tellen.


De Amerikaanse pianist Uri Caine (°1956) gaat op muzikaal vlak nooit voor één enkele stijl. Hij vermengt lustig Bach met hiphop, treedt zowel solo op als met filharmonische orkesten en grasduint hierbij in de klezmer-traditie en traditionele jazz. Op politiek vlak kiest hij wel duidelijk partij. Getuige hiervan onderstaand interview.

Waarom aanvaardde je deze compositieopdracht ?

U C: ‘Werken met orkesten en improvisators is echt mijn ding. Toen ik deze carte blanche kreeg voor een stuk waar ook het Brussels Philharmonic en een solist als David Liebman bij betrokken waren, kon ik onmogelijk weigeren. Dat ik bij zo een opdracht zelf het eindresultaat niet ken wanneer ik eraan begin, maakt het voor mij extra boeiend. Alles evolueert gedurende het compositieproces.’

Over de titel, Agent Orange, moest je niet lang nadenken. Het is niet alleen een ontbladeringsmiddel dat in de Vietnamoorlog grote controverse opwekte maar ook nog eens de bijnaam van jullie president.

U C: ‘Ten tijde van de eerste gesprekken met Flagey over de muzikale parameters van het project, waren de verkiezingen in Amerika volop aan de gang en kwam Trump als overwinnaar uit de bus. Ik woon al vijfendertig jaar in New York en voor alle inwoners daar sloeg het nieuws in als een bom want we maken al jaren de man van kortbij mee. In een ver verleden speelde ik zelfs ooit nog in één van zijn casino’s in Atlantic City en werd nooit betaald. Toch mag je dit stuk niet louter als een politiek pamflet beschouwen, ook al zitten er overduidelijke herkenbare verwijzingen in. Muziek is muziek, en de uiteindelijke manier waarop je deze beluistert hangt van elkeen persoonlijk af. Iedereen zoekt steeds vertrouwde aanknopingspunten en die verschillen natuurlijk.

Voor mij persoonlijk is het vooral een muzikaal verhaal en een nieuwe uitdaging als componist. Hoe zet je een orkest samen met improvisators zodat er toch ruimte blijft voor deze laatsten om hun ding te doen ? Dat is het kader waarbinnen ik moet werken. Het wordt uiteindelijk een geheel van een veertigtal minuten, opgebouwd uit kleine hoofdstukken met daarin diverse thema’s en gevoelens waaronder woede en frustratie maar ook vrede. Daarnaast zitten er heel wat referentiepunten in aan de Amerikaanse muziekgeschiedenis. Op die manier leg ik dan weer de link naar de vraag wat Amerika bij elkaar houdt. Wie in New York woont, heeft een andere achtergrond dan iemand uit Oklahoma of Texas. We bekijken en beoordelen elkaar op een totaal verschillende manier. Voor mij is muziek het enige bindmiddel bij dit alles. Dat is mijn overtuiging althans, zowel als muzikant maar ook als mens.’

Mei ‘68 is ondertussen vijftig jaar geleden. Hoe kijk jij terug ?

U C: ‘Ik was twaalf in 1968 en groeide toen op in Philadelphia. Mijn vader was nauw betrokken bij de politieke tegenbewegingen zodat ik alles van kortbij meebeleefde. De muziek uit die tijd weerspiegelt die evenementen. Bij een creatie moet je nadenken over hoe je een caleidoscopisch gegeven wil verwerken, gekoppeld aan de verschillende gevoelens en stemmingen die hiermee gepaard gaan. Snel, energiek, lyrisch, opnieuw harder… Ik probeer dat op mijn manier te doen. Naar het einde toe las ik er zelfs het hoofdstuk van de Amerikaanse Secessieoorlog in, met het Noorden en ‘Yankee Doodle’ lijnrecht tegenover het Zuiden en de thematiek van ‘I wish I was in the land of cotton’ over de heimwee naar de gouden tijden van de Afrikaanse slavernij. Dat is heel wat maar het is ook mijn opdracht als componist om dit als een samenhangend geheel te laten overkomen. Bewuste keuze was hierbij om te werken zonder teksten. De verleiding was nochtans groot om tweets en andere boodschappen van Trump te gebruiken. Ongelooflijk toch wat die man allemaal durft uit te spuien. En hij kan niet eens spellen.’


Data & locaties

do 18 januari 2018 21:00 | Brussel Flagey

vr 19 januari 2018 20:00 | Gent De Bijloke

info & tickets